زگیل مقعد یک بیماری ویروسی است که اطراف و داخل مقعد را تحت تأثیر قرار می‌دهد و به دلیل مسری بودن ممکن است پوست ناحیه‌ی تناسلی را نیز آلوده کند. در اولین مراحل بروز ممکن است به صورت برجستگی‌های کوچک در حد سر سوزن ظاهر شود و کم‌کم علاوه بر رشد و بزرگ‌شدن کل مقعد را پوشش دهد. در این مرحله همانند گوشت اضافه‌ قهوه‌ای رنگ با شکل مشابه گل کلم دیده خواهد شد. رنگ آن از قرمز گوشتی، زرد، صورتی، یا قهوهای روشن متغیر است.

در واقع زگیل توسط ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) ایجاد می‌شود که از فردی به فرد دیگر از طریق تماس مستقیم منتقل خواهد شد. این ویروس انواع زیادی دارد که برخی از آن‌ها سرطان‌زا نیز هستند.

زگیل تناسلی بیشتر از طریق رابطه جنسی مقعدی و واژن منتشر می شود. تقریباً همه مردان و زنانی که از نظر جنسی فعال هستند در مقطعی از زندگی خود به HPV مبتلا می‌شوند.

www.healthline.com/health

زگیل تناسلی و مقعدی شایع‌ترین بیماری‌های مقاربتی و منتقل شونده از راه جنسی است. قرار گرفتن در معرض تماس با ناحیه مقعدی یا تناسلی آلوده (تماس با دست یا ترشحات پوست به پوست از یک شریک جنسی) می‌تواند به عفونت HPV منجر شود.

گاهی اوقات زگیل در داخل واژن و در گردن رحم، کیسه‌ی بیضه یا در داخل مقعد به وجود می‌آید. همچنین گاهی اوقات در داخل مجرای ادرار رخ می‌دهد اما به ندرت ممکن است در دهان و روی زبان ایجاد شود.

قرار گرفتن در معرض این ویروس می‌تواند مربوط به سال‌ها قبل و از طریق شرکای جنسی قبلی باشد ولی با بروز ضایعه‌های زگیلی ممکن است فرد به تازگی متوجه آن شود. زگیل‌ها معمولاً رشد کرده و بزرگ‌تر می‌شوند و از طرفی تکثیر می‌یابند. در صورت عدم درمان به موقع، زگیل ممکن است به افزایش خطر ابتلا به سرطان مقعد در منطقه‌ی آسیب دیده منجر شود.

خوشبختانه، خطر ابتلا به سرطان مقعد هنوز هم بسیار نادر است. در مردان، زگیل معمولاً در پوست بیرونی آلت تناسلی و در زنان در ناحیه‌ی فرج که خارج از واژن است گسترش می‌یابد. زگیل در پوست اطراف مقعد مردان و زنان با هم نیز رویت می‌شود.

زگیل مقعد معمولاً، درد و ناراحتی خاصی برای فرد مبتلا ایجاد نمی‌کند و به همین دلیل بسیاری از بیماران از مشکل خود ناآگاه هستند. برخی از بیماران علائمی مانند خارش، خونریزی، ترشحات لزج یا احساس یک توده در ناحیه مقعد را تجربه می‌کنند. بسته به محل ایجاد ضایعات علائم متفاوتی در فرد ظاهر می‌شود.

گاهی اوقات باعث سوزش و درد به خصوص در اطراف مقعد یا خونریزی و درد در هنگام مقاربت می‌شود. زگیل‌های داخل مقعدی، می‌توانند باعث خونریزی هنگام اجابت مزاج شوند.

زگیل داخل مجرای ادرار، بر جریان ادرار اثر گذاشته و ممکن است منجر به خونی شدن ادرار شود. در روابط جنسی دهانی، گلو و دهان را نیز درگیر می‌کند.

زگیل تصویر ناخوشایندی دارد که برخی بیماران مبتلا را دچار اضطراب و خجالت و ترس از تداخل با فعالیت جنسی می‌کند. پس ممکن است پس از تشخیص این بیماری در خود ناراحت شوید. باید در نظر داشته باشید که نزدیکی مقعدی می‌تواند این بیماری را گسترش دهد.

برای پیشگیری از ابتلا به این بیماری می‌توان با رعایت چند نکته به در امان ماندن خود کمک کرد از جمله:

• توصیه می‌شود که پسران و دختران در ۱۱ الی ۱۲ تا ۲۶ سالگی قبل از مواجهه با ویروس HPV نسبت به آن ایمن و واکسینه شوند و واکسن گارداسیل را تزریق کنند.

• فرد می‌تواند با خودداری از تماس جنسی پر خطر، استفاده از کاندوم یا محدود کردن تعداد شرکای جنسی خطر ابتلا به بیماری HPV را کاهش دهد. با این حال، کاندوم نمی‌تواند به طور کامل فرد را در برابر آن محافظت کند و احتمال ابتلا به این بیماری حتی از رابطه‌ با یک شریک جنسی نیز وجود دارد. (زیرا این ویروس پوست به پوست منتقل می‌شود و ویروس فقط در محل پوشیده شده با کاندوم زندگی نمی‌کند)

• برای احتیاط، شرکای جنسی می‌توانند از نظر زگیل و دیگر بیماری‌های مقاربتی (STD) بررسی شوند، حتی اگر هیچ نشانه‌ی ظاهری ندارند

پزشک ممکن است قبل از بررسی خود بیماری وجود یا عدم وجود عوامل خطر فرد را مانند سابقه‌ی مقاربت مقعدی، ابتلا به HIV، رابطه جنسی و تماس نزدیک با فرد آلوده، آغاز رابطه جنسی از سنین پایین، سیستم ایمنی ضعیف (مصرف کننده‌ داروی تضعیف کننده سیستم ایمنی در بیماران پیوند کلیه، بیماری التهابی روده، آرتریت روماتوئید) مورد آنالیز قرار دهد.

پزشک در معاینه فیزیکی باید در درجه اول بر بررسی آنورکتال و ارزیابی میاندوراه (ناحیه لگن خاصره) که شامل آلت تناسلی مردانه یا ناحیه واژن است تمرکز کند. زگیل مقعد با معاینه چشمی تشخیص داده می‌شود. اما برخی از پزشکان در طی معاینه از اسید استیک (سرکه) برای آغشته کردن ضایعات و تغییر رنگ آن به سفید در جهت قابل رویت شدن تمام قسمت‌های آن کمک ‌می‌گیرند.

معاینه رکتوم و داخل مقعدی با کمک آنوسکوپ برای مشاهده‌ی زگیل بیشتر لازم است. بررسی با اسپکولوم و پاپ‌اسمیر نیز ممکن است برای کمک به آزمایش واژن در زنان نیز نیاز شود. گاهی اوقات برای اطمینان در تشخیص نیاز به گرفتن یک نمونه از بافت زگیل (بیوپسی) و مشاهده‌ی آن زیر میکروسکوپ است

انتخاب نوع درمان زگیل مقعدی تا حدی بستگی به تعداد و محل زگیل، ترجیح بیمار و مهارت پزشک دارد. هر درمانی جوانب مثبت و منفی خود را دارد که تجربه نشان داده کدام درمان برای کدام ناحیه مفید یا بی‌فایده است:

• پراکندگی فراوان زگیل معمولاً به کرایو زگیل پاسخ مثبتی نمی‌دهد.

• برخی درمان‌های شیمیایی نباید در موارد داخلی مانند گردن رحم(دهانه رحم)، ، مهبل (واژن) و درون مقعدی استفاده شوند.

• برخی درمان‌های شیمیایی نباید در زنان بارداراستفاده شود.

• با وجود مؤفقیت‌آمیز بودن درمان‌های جراحی (برش، سوزاندن) همیشه مناسب نیستند و احتمال عود وجود دارد.

علت زگیل مقعدی در زنان و مردان، نحوه تشخیص و درمان